فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری غرور عنوان این پژوهش می باشد که در ان به مبانی نظری و پیشینه تحقیق می پردازیم.
در لغتنامهی آکسفورد ، غرور در معنای اسمی، احساس رضایت و خوشنودی عمیق ناشی از موفقیتهای شخصی تعریف شده است. همچنین از خشنودی، لذت، سربلندی، احساسرضایت، افتخار و عزتنفس مترادف با معنای مثبت غرور و از تکبر و خودبینی و گستاخی و خودپسندی و خودشیفتگی و خودخواهی در معنای منفی غرور یاد شده است. غرور در معنای منفی، به اين معنا است كه انسان به آنچه از كمالات و امكانات دارد بسنده كرده و خويش راكامل و رسيده بداند و از حركت برای يافتن و دانستن و به كاربستن باز ماند و دچار سكون شود.
غرور به معنی فريفتگی به داشتهها و جذابيتهای غيرحقيقی و علائق دنيوی است که باعث میشود انسان از ياد خدا غافل شود و معنويت و سرمايههای حقيقی سعادت خود را فراموش نمايد، و در نتيجه به انواع بيماریهای اخلاقی و روانی مانند عجب، تکبر، خودخواهی و مانند آن مبتلا گردد. در محجة البيضاء فى تهذيب الاحياء، كه از بهترين كتب اخلاق محسوب مىشود و تكميل و تهذيبى است براى احياء العلوم غزالی، غرور اطمينان نفس به چيزى كه مطابق با خواهشهای نفسانى است معرفی شده است. پس طبيعت انسان به سبب نيرنگ و فریب شيطان به آن مايل مىشود. بنابراین هركس بر اساس شبههی فاسدى معتقد شود كه در دنيا و يا آخرت به خير و سعادت رسيده مغرور است، و چون بيشتر مردم به خودشان گمان خير دارند، در اينصورت بيشتر مردم مغرورند.
فهرست مطالب
تعریف نظری غرور
تعریف عملیاتی غرور
فصل دوم چارچوب نظری و پیشینه پژوهش غرور
1-2 مفهوم شناسی 1
1-2-1 تعریف لغوی غرور 1
1-2-2 تعریف اصطلاحی غرور 3
1-2-2-1 غرور منفی 3
1-2-2-2 غرور مثبت 5
1-2-3 تعریف لغوی اخلاق 7
1-2-4 تعریف اصطلاحی اخلاق 7
1-3 اصطلاحات مربوط به غرور 9
1-3-1 واژههای مرتبط با غرور 9
1-3-1-1 تکبر 10
1-3-1-2 عجب 11
1-3-2 واژههای متضاد غرور 11
1-3-2-1 تواضع 11
1-3-2-2 ذلت و خواری نفس 12
1-3-3 تفاوت غرور با عجب و کبر 13
1-3-4 تفاوت غرور با رجاء 14
1-4 تاریخچه مبحث غرور 15
1-4-1 فلسفه غرب 15
1-4-2 فلسفه اسلامی 22
فصل دوم: غرور از نظر فیلسوفان اسلامی 24
2-1 ریشههای مذهبی غرور در آراء فیلسوفان اسلامی 25
2-1-1 غرور در آیات 25
2-1-1-1 تعریف غرور 25
2-1-1-2 ماهیت غرور 26
2-1-1-3 عوامل غرور 27
2-1-1-4 واژههای مترادف با غرور 28
2-1-1-5 انواع غرور در قرآن 34
2-1-2 غرور در روایات 39
2-1-3 جایگاه تواضع در روایات 49
2-1-4 حکم اخلاقی غرور 49
2-1-5 مصادیق غرور مثبت 50
2-1-5-1 تکبر در برابر متکبر 50
2-1-5-2 تکبر زن در مقابل مرد نامحرم 51
2-2 غرور از نظر فیلسوفان 51
2-2-1 تعریف غرور 54
2-2-1-1 ابن مسکویه 54
2-2-1-2 خواجه نصیر الدین طوسی 55
2-2-1-3 غزالی 56
2-2-1-4 فیض کاشانی 56
2-2-1-5 محمد مهدی نراقی 57
2-2-2 ماهیت غرور 57
2-2-2-1 غرور مثبت 58
2-2-2-2 غرور منفی 58
2-2-3 حکم اخلاقی غرور 60
2-2-4 درجات غرور 61
2-2-4-1 غرور کافران 61
2-2-4-2 غرور عاصیان 65
2-2-5 اقسام غرور 68
2-2-5-1 اهل علم 68
2-2-5-2 زاهدان و عابدان 73
2-2-5-3 متصوّفان 75
2-2-5-4 توانگران 76
فهرست منابع 80
الف. منابع فارسی 80
ب. منابع عربی 84
ج. منابع انگلیسی 85